Aedes-benchmark

Toelichting letters prestatieveld Beschikbaarheid en betaalbaarheid

Expert
Nathalie van Dalen
Nathalie van Dalen
Interim-programmaleider Aedes-benchmark

Door het toekennen van letters kunnen de prestaties van corporaties voor de verschillende deelscores in samenhang tot elkaar bekeken worden. De letters maken het mogelijk dat corporaties hierover met elkaar in gesprek gaan, bijvoorbeeld tijdens de benchlearningsessies. 

Drie deelscores

Het prestatieveld bestaat uit drie deelscores: 
1.    beschikbaarheid
2.    betaalbaarheid
3.    huisvesten doelgroepen.

De deelscores bestaan respectievelijk uit drie, drie en twee indicatoren. Om tot een letter per deelscore te komen, moeten de onderliggende indicatoren worden gecombineerd. Omdat de indicatoren verschillende eenheden (euro’s en percentages) hebben, dienen de waarden te worden omgezet naar een cijfer dat wel te combineren is. De waarde wordt hiervoor uitgedrukt in een standaardafwijking van het gemiddelde. Hoe verder dit cijfer van nul af zit, des te groter is de afwijking van het gemiddelde. Bij de omzetting wordt ook rekening gehouden met de betekenis van die afwijking voor de benchmark. Met andere woorden: een waarde hoger dan het gemiddelde impliceert een positieve of negatieve bijdrage aan betaalbaarheid en beschikbaarheid. 

Voorbeeld

Stel een corporatie heeft een gemiddelde huurprijs van 594 euro per maand. Dit bedrag zit boven de gemiddelde huurprijs over alle corporaties van 561 euro per maand (in een willekeurig jaar). Uitgedrukt in standaardafwijkingen is het verschil 1,4. De huurprijs van 594 euro per maand wordt omgezet naar een waarde van -1,4 omdat een hogere huur een negatief effect heeft op de betaalbaarheid van huurwoningen.

Op deze manier kunnen alle indicatoren worden omgezet om vervolgens opgeteld te worden. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een weging per indicator die het belang binnen een deelscore en vervolgens voor het gehele prestatieveld weerspiegelt (zie figuur). Op basis van de opgetelde, gewogen standaardafwijkingen worden corporaties per deelscore ingedeeld in drie klassen (ABC).

Afbeelding met toelichting op het prestatieveld beschikbaarheid en betaalbaarheid

Het voordeel van het hanteren van de standaardafwijking is dat deze waarde uitgedrukt wordt in een afstand tot het gemiddelde, en niet door de onderlinge positie. Relatief kleine verschillen tussen corporaties op verschillende indicatoren vertekenen daarmee de deelscore minder. De letter per deelscore geeft zo een beter beeld van alle prestaties van een corporatie dan wanneer corporaties op indicatorniveau zouden worden ingedeeld in drie klassen en deze indelingen zouden optellen tot een letter op de deelscore.

Rekenvoorbeeld

Corporatie X scoort op de drie indicatoren voor de deelscore Beschikbaarheid respectievelijk -0,7%, -3,9% en 89,0%. De eerste twee indicatoren liggen onder het sectorgemiddelde, de derde erboven. Gezamenlijk leidt dit tot een letter B voor deze deelscore. Voor de deelscore Betaalbaarheid scoort de corporatie voor de drie indicatoren € 594, 71,6% en 3,0%. De eerste twee indicatoren liggen ruim boven het sectorgemiddelde, de derde iets eronder. Dit leidt tot een letter C voor deze deelscore. Voor de deelscore Huisvesten doelgroepen scoort de corporatie 78,0% en 94,9%, wat aanzienlijk hoger is dan het gemiddelde voor de sector. Dit leidt tot een letter A voor deze deelscore.

Rekenvoorbeeld prestatieveld beschikbaarheid en betaalbaarheid