[Publicaties](https://aedes.nl/publicaties) # Kansenkaart KOMPAS bestaande voorraad ![](https://aedes.nl/themes/custom/aed/static/images/icons/icon_instrument_header.png) Instrument · 21 mei 2026 Snel naar: Expert ![Anne van Stijn](https://aedes.nl/sites/default/files/styles/thumbnail/public/2022-03/220310-Anne-van-Stijn-02.jpg?h=a2d0bf04&itok=2xuapiHW) [Anne van Stijn](https://aedes.nl/van-stijn) Adviseur Verduurzaming De uitgaven voor onderhoud, verbetering en verduurzaming bij woningcorporaties stijgen. Goed onderhoud is een kerntaak van corporaties, daar moeten huurders op kunnen rekenen. De verwachting is dat de opgaven in de bestaande voorraad komende jaren zullen blijven groeien. Van een flinke verduurzamingsopgave, onderhoud, funderingsproblematiek, asbestsanering, tot de aanpak van vocht en schimmel. Delen - [ Facebook ](https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://aedes.nl/markdownify/node/15667&title=Kansenkaart KOMPAS bestaande voorraad "Delen met Facebook") - [ X ](https://x.com/intent/tweet?text=Kansenkaart KOMPAS bestaande voorraad+https://aedes.nl/markdownify/node/15667 "Delen met X") - [ Linkedin ](https://www.linkedin.com/sharing/share-offsite/?url=https://aedes.nl/markdownify/node/15667 "Delen met Linkedin") - [ Email ](mailto:?subject=Kansenkaart KOMPAS bestaande voorraad&body=https://aedes.nl/markdownify/node/15667 "Delen met E-mail") Het is daarom steeds belangrijker om onderhoud, verbetering en verduurzaming zo doelmatig en efficiënt mogelijk te organiseren. Welke kansen hebben corporaties om zélf (nog) beter te sturen op hun opgaven en uitgaven? Samen met corporaties heeft Aedes een kansenkaart gemaakt om verder te professionaliseren op sturing op de opgaven en uitgaven voor de bestaande voorraad. Daarbij hebben we 12 kansen geïdentificeerd: #### Bestuur en organisatie [1. Leiderschap, cultuur en personeel](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-1-cultuur-leiderschap-en-personeelsontwikkeling "Kans 1: Cultuur, leiderschap en personeelsontwikkeling") [2. Visie en vastgoedsturing](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-2-visie-en-vastgoedsturing) #### Inzicht en nulmeting [3. Inzicht in de uitgaven](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-3-inzicht-uitgaven "Kans 3: Inzicht in uitgaven") [4. Inzicht in de staat van het bezit en opgaven](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-4-inzicht-de-staat-van-het-bezit-en-de-opgave) [5. Inzicht in de beschikbare middelen en financiële kaders](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-5-inzicht-de-beschikbare-middelen-en-financiele-kaders) #### Beleid en plannen [6. Prioriteiten en laaghangend fruit](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-6-prioriteren-en-laaghangend-fruit "Kans 6: Prioriteren en laaghangend fruit") [7. Keuzes in (basis)kwaliteit](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-7-keuzes-basiskwaliteit) [8. Denken vanuit levenscyclus en een integrale sturing](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-8-denken-vanuit-levenscyclus-en-integrale-sturing) [9. Betrouwbare en uniforme MJOB’s](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-9-betrouwbare-en-uniforme-mjobs "Kans 9: Betrouwbare en uniforme MJOB's ") #### Realiseren en monitoren [10. Samenwerking extern optimaliseren en samen innoveren](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-10-samenwerking-extern-optimaliseren "Kans 10: samenwerking extern optimaliseren") [11. Samenwerking en processen intern optimaliseren](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-11-interne-samenwerking-en-processen-optimaliseren "Kans 11: Interne samenwerking en processen optimaliseren") [12. Sturen op marktconformiteit, aanbesteden, contracten en faalkosten](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-12-sturen-op-marktconformiteit-aanbesteden-contracten-en-faalkosten "Kans 12: Sturen op marktconformiteit, aanbesteden, contracten en faalkosten") [ ![Kompas kansenkaart Onderhoud en verbetering](https://aedes.nl/sites/default/files/styles/content_786_x_390_/public/2026-05/Kansenkaart%202048x1016.png?h=cab76fbb&itok=fgEtfXOS) ](https://aedes.nl/media/document/kompas-onderhoud-en-verbetering) Klik op de afbeelding voor een grote weergave. ## Hoe is de kansenkaart opgesteld en hoe is deze te gebruiken? Deze kansenkaart is gemaakt op basis van een ledenenquête, gesprekken met corporaties, experts en meerdere bijeenkomsten met corporatiemedewerkers en bestuurders. Ook heeft een werkgroep meegelezen. Per kans brengen we in beeld welke stappen corporaties al nemen óf nog kunnen nemen om de kans te implementeren. Per kans geven we goede voorbeelden en beschikbare tools en kennisinstrumenten. Ten behoeve van de leesbaarheid is de tekst geschreven als een handleiding. Tegelijk realiseert Aedes zich dat er verschillende manieren zijn om deze kansen op te pakken en te implementeren, al naar gelang wat past bij de eigen corporatie. Ook zijn er per kans allerlei tussenstappen denkbaar. Deze teksten moeten opgevat worden als kansen voor (verdere) verbetering, en zeker niet als uniforme eisen. ## Aan de slag met de kansenkaart KOMPAS Het sturingsproces op de bestaande voorraad omvat veel onderdelen vanuit de organisatie. Hierin veranderingen aanbrengen vraagt om aanzienlijke inzet van capaciteit binnen de corporatie. Het is daarom niet handig om alle ontwikkelkansen tegelijkertijd aan te pakken. Waar kun je het beste mee beginnen? Dit hangt af van meerdere zaken: - Hoe groot was de kostenstijging bij jouw corporatie en wat was daarvan de oorzaak? Waaraan verwachten jullie nog veel middelen uit te geven? Meer inzicht in de belangrijkste uitgaven en risico’s helpt om hotspots te identificeren. Kun je bijvoorbeeld het beste met schilderwerk aan de slag, jullie aanpak van vocht en schimmel of juist met de verduurzamingsopgaven? - Hoe groot zijn de opgaven in de bestaande voorraad? Is alles al in beeld en opgenomen in de begroting? - Hoeveel druk staat er bij jullie corporatie op de opgaven en uitgaven in de bestaande voorraad? Hoe groot zijn de opgaven ten opzichte van de middelen en de uitgaven/realisatie? Ligt de nadruk op financiële kaders op de korte termijn of is er nog ruimte om verder vooruit te kijken? - In hoeverre is de organisatie al ingericht op de sturing op de opgaven en uitgaven in de bestaande voorraad? De wijze waarop de organisatie en werkprocessen zijn ingericht, varieert per corporatie. Welke kansen hebben jullie al toegepast in jullie organisatie en welke niet? Ook zullen verschillende rollen binnen de corporatie in meer of mindere mate op verschillende kansen kunnen inspringen. ## Quickscan KOMPAS Voor jouw corporatie zijn bepaalde kansen misschien van groter belang dan andere. Wil je ontdekken hoe jouw corporatie ervoor staat met het sturen op de opgaven en uitgaven in de bestaande voorraad? Aedes werkt momenteel aan een quickscan. Hiermee krijg je aan de hand van een vragenlijst en dashboard snel inzicht in jullie ontwikkelpotentieel. ## Nulmeting Ook is een nulmeting (kans [3](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-3-inzicht-uitgaven "Kans 3: Inzicht in uitgaven"), [4](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-4-inzicht-de-staat-van-het-bezit-en-de-opgave "Kans 4: Inzicht in de staat van het bezit en de opgave") en [5](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering/kans-5-inzicht-de-beschikbare-middelen-en-financiele-kaders "Kans 5: Inzicht in de beschikbare middelen en financiële kaders")) onderdeel van deze kansenkaart. Hiermee krijg je meer inzicht in hoe opgaven, uitgaven en middelen zich bij jouw corporatie tot elkaar verhouden. ## Definities Deze kansenkaart gaat over de instandhouding van de bestaande voorraad. Hieronder valt onderhoud, verbetering en verduurzaming. Corporaties organiseren deze processen vaak in verschillende onderhouds en renovatieprocessen, stromen en/of afdelingen. Daarom verschillen definities in de praktijk. In de onderstaande tabel staan de (in deze publicatie gebruikte) definities van verschillende soorten onderhoud, verbetering en verduurzaming. TermDefinitieKenmerken VoorbeeldenDagelijks onderhoud (reparatie- onderhoud)Reactief onderhoud op basis van huurdersverzoeken of storingenSnel handelen, huurdersgemak, meestal klein onderhoudVerhelpen van lekkages, cv-storingen, sloten vervangen; soms eigen onderhoudsdienstMutatie- onderhoudOnderhoud bij wisseling van huurders om de woning verhuurklaar te makenSnelheid belangrijk (beperking leegstand), standaard kwaliteitseisenSchoonmaak, schilderwerk, vervangen sanitair of keukenPlanmatig onderhoudGepland onderhoud op basis van MJOP, gericht op behoud van kwaliteitMeerjarige planning, cyclisch, efficiënt beheerSchilderwerk, dakrenovatie, cv-ketelvervangingNiet-planmatig onderhoud (buiten contract)Onvoorzien onderhoud dat buiten reguliere contracten en MJOP valtAdhoc, geen vaste contractpartner, spoed mogelijkHerstel na storm, water of brandschade, vandalisme, geen data of contracten voor beschikbaarVerbeteringWerkzaamheden die de woning kwalitatief beter makenVaak optioneel voor huurder, kan huurverhoging betekenenExtra isolatie, betere keuken, geluidsisolatieVerduur- zamingWerkzaamheden om energieverbruik en milieu-impact te verminderenVaak gekoppeld aan wet en regelgeving, beleidsdoelen en/of subsidieZonnepanelen, warmtepompen, dak en spouwmuurisolatieIngrijpende verbouwingGrote renovaties waarbij de woning sterk wordt aangepastKan huurverhoging en tijdelijke huisvesting vereisenComplete herindeling, aanbouw, nieuwe funderingPreventief onderhoudOnderhoud om gebreken en slijtage te voorkomenVermindert storingen en reparatiekosten, geplandCv-onderhoud, dakinspecties, schoonmaken gotenVervangings- onderhoudHet vervangen van onderdelen of installaties aan het einde van hun levensduurVaak onderdeel van planmatig onderhoud, lange termijn focusVervangen cv-ketels, kozijnen, daken, leidingenPrestatie- onderhoudOnderhoud op basis van afgesproken prestaties, vaak met langdurige contractenSturing op prestaties in plaats van losse opdrachtenRGS (Resultaatgericht Samenwerken), onderhoudscontracten met KPI’sMeerwerkExtra werkzaamheden die niet in oorspronkelijke opdracht zijn meegenomenVerborgen gebreken, aanvullende eisen, verandering in wetgeving, onderschatting opdracht (data)Onverwachte houtrot, water in kelder, extra leidingen, ZAVGarantie- onderhoudOnderhoud binnen de garantieperiode van aannemers of leveranciersVerplicht door aannemer uit te voeren, contractueel vastgelegdScheuren in nieuwbouw, defecte installaties binnen garantieAchterstallig onderhoudOnderhoud dat te laat of niet op tijd is uitgevoerd, waardoor problemen ontstaanVaak extra kosten en ingrepen nodigRotte kozijnen, betonrot, ernstige vochtproblemenStorings- onderhoudOnderhoud bij technische storingen aan installaties en systemenVaak spoed, belangrijk voor veiligheid en wooncomfortLiftstoringen, cv-uitval, elektrische problemen ## Lees meer over [Onderhoud en verbetering](https://aedes.nl/onderhoud-en-verbetering)