Overslaan en naar de inhoud gaan Skip naar footer Skip naar zoeken Skip naar menu

5 tips om regie te houden bij AI-oplossingen

Nieuws
Experts
Silvia Boldeanu
Adviseur Data en Benchmark
Charlotte Hazewinkel
Adviseur Datastandaarden

Van wie is de AI-oplossing die je samen met een leverancier ontwikkelt? In dit artikel krijg je 5 concrete tips om regie te houden bij de opdracht, samenwerking en bedrijfsvoering. Nodig, want niet alles is vanzelf geregeld als je AI-toepassingen ontwikkelt samen met een leverancier. Bijvoorbeeld wie mag de onderliggende data en de ontwikkelde toepassing gebruiken en waarvoor?

Samen AI ontwikkelen vraagt om duidelijke afspraken

AI kan corporaties helpen bij het snel informatie vinden, huurdersvragen beantwoorden, onderhoudsmeldingen analyseren, of gegevens uit verschillende bronnen samenbrengen. Vaak ontwikkelen corporaties en leveranciers dit soort AI-oplossingen samen. De techniek komt van de leverancier, maar de kennis en informatie die het een bruikbare oplossing maken komt van de corporatie. Juist die combinatie maakt de AI-oplossing waardevol en bruikbaar. 

Toch betekent samen ontwikkelen niet automatisch dat beide partijen de AI-oplossing daarna ook op dezelfde manier mogen gebruiken. Een corporatie moet daarom vooraf nadenken over welke kennis zij inbrengt, wat de leverancier daarmee mag doen en welke rechten zij zelf nodig heeft. Zonder heldere afspraken kan onduidelijkheid ontstaan over eigendom, gebruik, hergebruik, doorontwikkeling en toegang tot de oplossing.

Daar kan de corporatie later last van hebben. Bijvoorbeeld als zij een andere leverancier wil inschakelen, de toepassing zelf wil laten onderhouden of met andere corporaties wil delen. Ook moet duidelijk zijn of de leverancier de ingebrachte kennis of een ontwikkelde AI-agent voor andere klanten mag gebruiken.

Dat betekent niet dat alle rechten bij de corporatie moeten liggen. Een leverancier moet generieke technologie kunnen blijven gebruiken. De corporatie moet wel vooraf bepalen welke rechten, toegang en handelingsvrijheid nodig zijn om niet onnodig afhankelijk te worden. De volgende 5 tips helpen daarbij.

1. Voorkom onnodige afhankelijkheid van 1 leverancier

Controleer of de corporatie de toepassing vrij kan gebruiken, (laten) aanpassen en laten onderhouden. Beperkte gebruiksrechten of geen toegang hebben tot broncode, configuraties, prompts, technische documentatie of koppelingen, kunnen onderhoud of uitbreiding door een andere leverancier onmogelijk maken. Zo kun je volledig afhankelijk worden van 1 leverancier. 

2. Regel continuïteit en beheer vanaf het begin

AI kan belangrijke processen ondersteunen, zoals huurdersdienstverlening, vastgoedbeheer, onderhoud en financiële verantwoording. Die moeten doorgaan als de leverancier een product stopt, wordt overgenomen of failliet gaat. Controleer of je de toepassing kunt blijven gebruiken, aanpassen en laten onderhouden als de samenwerking stopt. Leg vast welke onderdelen overdraagbaar zijn, in welk bruikbaar formaat je die ontvangt en welke ondersteuning de leverancier bij een overstap biedt.

3. Maak bewuste afspraken over hergebruik van kennis en data binnen de sector

Corporaties hebben vaak vergelijkbare digitaliseringsvragen. Hergebruik kan innovatie versnellen, kosten verlagen en dubbel ontwikkelwerk voorkomen. Leg vooraf vast wie de oplossing mag delen, aanpassen of beschikbaar stellen en onder welke voorwaarden.

Bepaal of hergebruik door andere corporaties wenselijk is. Leg vast welke onderdelen generiek beschikbaar mogen komen en welke corporatiespecifieke kennis, data of configuraties beschermd blijven. Leg ook vast of de corporatie een vergoeding, naamsvermelding of andere voorwaarden aan hergebruik wil verbinden.

4. Bescherm de kennis en gegevens die je inbrengt

Maak voor de start een overzicht van de onderdelen van de samenwerking. Maak daarbij onderscheid tussen:

  • Wat de corporatie al heeft, zoals data, proceskennis, datamodellen, beslisregels, prompts en functionele ontwerpen.
  • Wat de leverancier al heeft, zoals een AI-platform, broncode, modellen, componenten en ontwikkelmethoden.
  • Wat tijdens de opdracht nieuw ontstaat, zoals een AI-agent, configuraties, koppelingen, documentatie, testsets en verbeterde prompts.
  • Wat de leverancier met de ingebrachte kennis en gegevens mag doen, bijvoorbeeld voor het verbeteren van eigen producten of voor oplossingen voor andere klanten.

Leg per onderdeel vast wie rechthebbende is en welke gebruiksrechten de andere partij krijgt. Zo voorkom je dat bij oplevering discussie ontstaat over wat van wie is.

Voor persoonsgegevens gelden daarnaast de AVG-eisen en afspraken in een verwerkersovereenkomst, als de leverancier verwerker is. Regel ook wat er na afloop met de gegevens gebeurt. 

5. Begin vóór de selectie van de leverancier

Maak bij het begin van de opdracht al keuzes over eigendom, gebruik en hergebruik, niet pas bij oplevering. Bepaal welke kennis en gegevens je inbrengt, welke rechten je nodig hebt en hoeveel afhankelijkheid je aanvaardbaar vindt. Verwerk dit in de uitvraag, selectiecriteria, inkoopvoorwaarden en contracten. Zo houd je in elke fase van het ontwikkelproces voldoende ruimte om zelf keuzes te maken. 

Met deze 5 tips heb je regie bij de AI-oplossingen die de leverancier samen met je ontwikkelt.

Meedoen of meepraten?

Wissel tips en trucs uit via de community Digitalisering & Informatievoorziening (alleen voor ingelogde Aedes-leden)

Lees meer over