Wonen Eerst voor jongeren: een woning als startpunt

Dakloosheid onder jongeren is lang niet altijd zichtbaar. Jongeren slapen bijvoorbeeld bij vrienden of vinden steeds ergens tijdelijk onderdak. Zonder veilige en vaste woonplek is het moeilijk om een opleiding af te maken, te werken en een toekomst op te bouwen.

1 op de 5 dak- en thuisloze mensen in Nederland is tussen de 18 en 27 jaar. Jongeren krijgen nu vaak te maken met opvang of tijdelijke woonplekken. Bij Wonen Eerst Jongeren wordt de volgorde omgedraaid: eerst een vaste woning, daarna ondersteuning als dat nodig is. 

Veel dakloze jongeren vallen tussen wal en schip. Ze worden vaak als zelfredzaam gezien en krijgen daardoor geen opvang. Tegelijkertijd maken ze weinig kans op een sociale huurwoning, omdat ze nog maar kort staan ingeschreven.

Volgens Heinsman is jongerendakloosheid daarom in de eerste plaats een woonprobleem. Veel jongeren hebben niet als eerste zorg nodig, maar een thuis. Soms met enige begeleiding. Een stabiele woning helpt voorkomen dat problemen groter worden en dat jongeren sneller weer maatschappelijk kunnen meedoen.

Deze visie staat centraal in Wonen Eerst Jongeren, een initiatief van Housing First Nederland en Portaal. Arnhem, Amersfoort, Nijmegen, Utrecht en de Leidse regio deden al mee. Daar zijn onlangs Apeldoorn, Helmond, Nieuwegein, Oosterhout en Purmerend bijgekomen. De ministeries van BZK, VWS en SZW ondersteunen de aanpak. 

Heinsman hoopt dat meer corporaties volgen: ‘Alleen zo krijgen we ons stelsel in beweging om die mensen die dat het hardst nodig hebben als eerste een woning te bieden. We hopen dat steeds meer regio’s en collega-corporaties zich aansluiten.’ 

Voor corporaties ligt hier tegelijkertijd een lastig dilemma. Gaat voorrang voor dakloze jongeren dan ten koste van andere woningzoekenden? Dat effect hoeft volgens Heinsman niet groot te zijn. ‘In Nijmegen is uitgerekend dat, als we alle dakloze jongeren in die stad huisvesten, andere woningzoekenden slechts 10 dagen extra hoeven te wachten.’ 

Wonen Eerst Jongeren vraagt wel om kritisch naar de woonruimteverdeling te kijken. Nu is inschrijftijd vaak bepalend. Dat werkt in het nadeel van jonge mensen die plotseling dringend een woning nodig hebben.

Een woning aanbieden is niet genoeg. Ook gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties zijn nodig. Zij kunnen bijvoorbeeld helpen met inkomen, schulden of begeleiding. Binnen Wonen Eerst Jongeren maken gemeenten, corporaties en zorgorganisaties samen lokale afspraken over woningen, bestaanszekerheid en ondersteuning.