Hoe versterk en behoud je goede huurdersbetrokkenheid?

In 2023 startte Astrid als participatieadviseur bij Vidomes. Rond diezelfde tijd groeiden enkele algemeen bestuursleden van de huurdersraad door naar het dagelijks bestuur. In 4 jaar bouwden ze een goede relatie en een constructieve samenwerking op. En dat willen ze graag zo (be)houden. ‘Maar de Huurdersraad heeft nieuwe aanwas nodig, en dan bij voorkeur meer gemêleerd. Nu zijn het toch vaak witte, oudere mannen en vrouwen die zich aanmelden en dit is geen afspiegeling van de achterban die zij vertegenwoordigen. Het is moeilijk om jongere huurders of mensen met een niet-Nederlandse achtergrond te bereiken en enthousiast te maken voor een bestuurs- of werkgroepfunctie,’ licht Astrid toe.

Haiko Bollee, vicevoorzitter van de Huurdersraad vult aan: ‘We hebben behoefte aan mensen die mee kunnen met de ontwikkelingen en ambities, en een goede gesprekspartner zijn. Over 2 jaar loopt de termijn van het huidige dagelijks bestuur af, en dan willen we onze taken natuurlijk goed overdragen naar onze opvolgers. Onze toekomstvisie is een huurdersraad die nog professioneler wordt gedragen dan nu: een combinatie van professionals en vrijwilligers die weten wat er van hen wordt verwacht en samenwerken aan meer structuur, kwaliteit en resultaat. Tegelijkertijd onderzoeken we de mogelijkheden hoe we huurders sterker als professionele krachten in een kernteam van het bestuur kunnen inzetten, om zo de toekomstbestendigheid en continuïteit van de huurdersraad te borgen.’

Juist die vraag — hoe houd je huurdersparticipatie vitaal en toekomstbestendig — staat centraal in de Expeditie Nieuwe Gezichten. 

De deelnemers aan de Expeditie worden stap voor stap begeleid door het externe bureau dat de aanpak eerder ontwikkelde en toepaste in andere sectoren. De methodiek is leer- en praktijkgericht en werkt onder meer met design thinking en klantreizen: eerst goed begrijpen wat huurders beweegt, daarna ideeën ontwikkelen en testen in de praktijk, en vervolgens bijstellen op basis van wat wel en niet werkt. Zo wordt de aanpak vertaald naar de concrete situatie van de corporatie en huurdersorganisatie.

In het traject bij Vidomes ervaarden enkele deelnemers  de sessies in het begin soms als ‘te zwaar’. ‘Er werd veel van ons verwacht, zowel qua tijd als qua opdrachten. Dat  signaal werd door de begeleiders goed en flexibel opgepakt. ‘Ook voor hen is het – voor onze sector - een pilot, dus dan is enige aanpassing van het programma soms nodig’, vertelt Haiko. De Huurdersraad is vertegenwoordigd door 3 bestuursleden, waaronder de voorzitter en vice-voorzitter. Ook de beleidsmedewerkster van de Huurdersraad doet mee. Vanuit de corporatie is de participatieadviseur, soms vergezeld door een collega, aanwezig.

 In die eerste gezamenlijke sessies ging het vooral over de motivatie van huurders om wel (of niet) actief te worden als vrijwilliger. Wat beweegt je en wat doet het met je? Astrid: ‘Vanuit mijn corporatierol zit ik vooral aan de zijlijn en luister ik naar de input van onze huurdersorganisatie. Zij zijn in de lead in deze fase van de expeditie.’  Juist die gezamenlijke deelname is belangrijk: corporatie en huurdersorganisatie kijken niet vóór elkaar, maar mét elkaar naar wat nodig is om de participatie toekomstbestendig te maken.

Tijdens de sessies kwam naar voren dat het belangrijk is om bij het werven en informeren van (potentiële) vrijwilligers helder te communiceren over wat er van hen verwacht wordt (wel vrijwillig, niet vrijblijvend), hoeveel tijd het gaat kosten (deelname aan vergaderingen betekent ook de stukken vooraf doorlezen en een mening vormen) en welke taken en rollen er in een huurdersorganisatie zijn (bestuur, werkgroepen). Haiko: ‘Wij merkten dat het vaak ging over ‘iedereen als vrijwilliger is welkom’, maar voor ons is het belangrijk dat we de juiste mensen krijgen. Huurders die vanuit een eigen ‘prikkel’ willen meedenken, nieuwe kennis willen opdoen en voldoende tijd kunnen investeren. 

Astrid afsluitend: ‘Het is voor Vidomes heel waardevol om aan dit traject mee te doen. We begrijpen nu meer van de motivaties van vrijwillige bestuurders en  werkgroepleden.’ Daar sluit Haiko zich helemaal bij aan, maar: ‘Deelname aan de Expeditie kost vooral in het eerste deel van het traject veel extra tijd, meer dan vooraf gedacht. Maar als we aan het eind van het traject een goed passend profiel hebben en beter weten waar en hoe we de juiste mensen vinden en behouden, dan is het de investering meer dan waard geweest!’

De Expeditie Nieuwe gezichten is een praktijkgerichte aanpak van Aedes en de Woonbond waarin corporaties en huurdersorganisaties samen onderzoeken hoe zij nieuwe, diverse huurders kunnen bereiken, betrekken en behouden. Daarmee is de Expeditie geen kant-en-klaar stappenplan, maar een gezamenlijke reis in de praktijk naar wat werkt om huurdersparticipatie toekomstbestendig te maken.