Corporatiebestuurders: ‘Zonder afschaffen winstbelasting moeten we nu al aan de rem trekken’

Voorafgaand aan de komst van de minister spraken corporatiebestuurders over de financiële situatie van de sector. Berekeningen laten zien dat corporaties binnen een aantal jaar onvoldoende geld hebben om de afspraken die ze eerder maakten in de Nationale Prestatieafspraken (NPA) na te komen. Met het oog daarop kunnen corporatiebestuurders nu geen beslissingen nemen over investeringen die ze over een aantal jaren moeten doen. Daardoor worden nieuwbouwprojecten in hun planning onzeker. En aangezien die vaak deel uitmaken van grotere gebiedsontwikkelingen komen ook die op losse schroeven te staan. En daarmee de ambitie om 100.000 nieuwbouwwoningen per jaar te bouwen.

De maatregelen die het kabinet in het coalitieakkoord heeft aangekondigd om corporaties financieel wat meer ruimte te geven zijn een ‘betekenisvol begin’, aldus Aedes-voorzitter Liesbeth Spies. Maar het is niet voldoende om met vertrouwen te kunnen blijven investeren, aldus de aanwezige corporatiebestuurders. Dus moeten ze nu al remmen en de bouw van sociale huurwoningen schrappen. 

Om dat te voorkomen is het noodzakelijk dat de vennootschapsbelasting (Vpb) voor corporaties volledig afgeschaft wordt. Sowieso omdat winstbelasting principieel onjuist is voor corporaties. Maar vooral omdat het corporaties voorlopig voldoende armslag zou geven om aan hun opgaven te blijven werken.

In overgrote meerderheid spraken de corporatiebestuurders uit dat volledige afschaffing de inzet van de sector in het gesprek met de politiek moet blijven. De volgende stap is om de financiële basis onder de sector structureel te borgen. Het kabinet geeft binnenkort een commissie opdracht daarover een advies uit te brengen.  

‘U hoeft mij niet te overtuigen dat corporaties goed werk doen. Zonder jullie gaat het niet lukken, we moeten het met zijn allen doen’, liet de minister weten, toen zij aan het eind van het congres te gast was. ‘We mogen trots zijn op onze volkshuisvestelijke traditie. En ik weet dat er wat moet gebeuren en wil graag samen met de sector werken aan het vergroten van de investeringscapaciteit.’ 

Vervolgens prikkelde ze de aanwezige corporatiebestuurders met beelden over wat corporaties zelf kunnen doen. Bijvoorbeeld via inkomensafhankelijke huur. Of door te besparen op bedrijfsvoering of onderhoud. En kunnen corporaties elkaar financieel nog meer helpen.

‘Daar willen we best bij helpen’, reageerde Havensteder-bestuurder Hedy van de Berk. ‘Maar zorg alsjeblieft dat we nu niet hoeven te remmen op onze investeringen. Corporaties zijn als grootste investeerder in stedelijke ontwikkeling onmisbaar. Juist nu. Als dat stilvalt, zitten we met een dubbele crisis. In vergelijking daarmee is inkomensafhankelijke huur peanuts.’ 

Tijdens het congres werd de KOMPAS kansenkaart gelanceerd om onderhoud en verduurzaming van corporatiewoningen verder te helpen professionaliseren. Corporatiebestuurders werden van harte uitgenodigd om daarmee aan de slag te gaan. Aanleiding voor de KOMPAS kansenkaart is de noodzaak om stijgende onderhoudskosten te beheersen. Extra belangrijk omdat er de komende jaren opgaven bijkomen in de bestaande woningvoorraad: van flinke verduurzamingsopgaven, onderhoud, funderingsproblematiek, asbestsanering, tot de aanpak van vocht en schimmel.

Pierre Hobbelen (Thuisvester en Aedes-bestuur) presenteerde de resultaten van een onderzoek naar de kostenstijging in onderhoud en verduurzaming bij corporaties. Daaruit blijkt dat het grootste deel van de kostenstijging is te verklaren uit inflatie, ouderdom van corporatiewoningen en simpelweg de aanpak van veel meer woningen dan gepland. Marion Timmermans (Stedelink) en Bram Lipsch (Baston Wonen) vertelden over hun praktijkervaringen om onderhoudskosten te beheersen. Hun belangrijkste les: kom achter je bureau vandaan en ken je woningen door te gaan kijken. Maar ook: kijk bij elkaar in de keuken en leer van elkaar.

Het rapport Onderzoeksresultaten kostenstijging instandhouding wordt eind juni gepubliceerd op Aedes.nl.

• Barry Braeken (Weller Wonen) is benoemd als bestuurslid van Aedes.
• De jaarrekening 2025 is vastgesteld.
• Het gewijzigde Reglement Commissie Governancecode Woningcorporaties is aangenomen en gaat in vanaf 1 juli 2026. De wijziging houdt in dat vaste leden van de Commissie – naast een maximale zittingsduur van 9 jaar (3 termijnen van 3 jaar) – in totaal maximaal 3 jaar kunnen functioneren als plaatsvervangend lid.